نگاهی به سخنان اخیر احمدی نژاد؛ سالی که احمدی‌نژاد آن را از قلم انداخت

احمدی‌نژاد در ویدئوی اخیر خود و در بیان ماجرای پرونده هسته‌ای ایران، ناگهان از شرایط سال ۸۰به فضای سال ۹۰ می‌رود و اشاره ای به اتفاقات سال ۸۹ نمی‌کند
در این گزارش سالی که احمدی نژاد از قلم انداخت را مرور کرده‌ایم

در گزارشهای قبلی خواندیم که احمدی‌نژاد در بیان روایت خود از منشاء تحریم‌ها، انگشت اشاره را به سمت مذاکرات دوره اصلاحات و با مسئولیت حسن روحانی می داند و درباره دوسال نخست ریاست جمهوری خود و مذاکرات علی لاریجانی هم روایتی برعکس آنچه دیگران روایت می کنند، دارد.

اما او در ادامه می‌گوید که پس از رسیدن به غنی سازی سوخت هسته‌ای ما می‌توانستیم به جای تقابل از در تعامل و دوستی در بیاییم. در این روایت هم احمدی نژاد با بیان چند مقطع تاریخی و عبوری شتابزده از روی وقایع یک سال، زمینه را برای بخش بعدی سخنانش فراهم می کند.

احمدی نژاد در این بخش از سخنانش ابتدا اشاره ای گذرا به انتخابات سال ۸۸ می کند و می‌گوید:

«ما در این فضا جلو می‌رفتیم، حالا انتخابات (۸۸) شد و یک مسائلی پیش آمد و یک مقدار تاخیر شد. رفتیم جلو و موضوع سوخت ۲۰ درصد رسید و بهانه‌ای شد برای تعامل. رفتیم نشستیم در وین با روسیه و فرانسه و آمریکا و آژانس توافق کردیم که یک تبادل انجام دهیم. سوخت سه و نیم درصد بدهیم و سوخت ۲۰ درصد بگیریم بدون اینکه هیچ تعهد جدیدی بپذیریم. نه پروتکل الحاقی بپذیریم، نه بازرسی‌های آنچنانی بپذیریم. مساله تمام شد. اما یک عده ای نگذاشتند این توافق انجام شود و سال ۹۰ دیگر فضا تند شد و آنها هم دنبال بهانه بودند و رفتند سراغ تحریمهای جدید.»

احمدی نژاد در این چند جمله، اتفاقات یک سال را گاه با جابجایی تقدم و تاخر به هم پیوند می زند و با عبور از یک بازه زمانی، اینگونه القا می‌کند که چون در داخل با توافقی که او کرده بود، مخالفت شده، تحریمها گریبانگیر ما شده است. البته که در این بخش هم مخالفان، همان علی لاریجانی و علاالدین بروجردی و این طیف از اصولگرایان هستند.

نگاهی به ماجراهای توافق برای تبادل سوخت

اما واقعیت ماجرای توافق برای تبادل سوخت ۳ و نیم درصدی با ۲۰ درصدی چه بود؟

اواخر مهر ماه سال ۸۸ و در بحبوحه حوادث پس از انتخابات آن سال، در حالیکه خبر شناسایی سایت فردو در کوههای اطراف قم منتشر و موجی از فشار بر ایران به اتهام پنهانکاری در برنامه هسته ای را دامن زده بود، نمایندگان جمهورى اسلامى با شرکت در مذاکراتى در مقر آژانس بین‌المللى انرژى اتمى در وین «موافقت اصولى» تهران را با پیشنهادى درباره مبادله سوخت هسته‌اى اعلام کرده بودند.

آنچه احمدی نژاد به آن اشاره می‌کند احتمالا مربوط به همین مقطع است. چون پس از انتشار خبر این «موافقت اصولی» نه تنها علی لاریجانی و علاالدین بروجردی، بلکه حتی میرحسین موسوی کاندیدای معترض به نتایج انتخابات آن سال هم با اجرای چنین توافقی مخالفت کرده بودند و از ضمانت نداشتن این توافق سخن گفته بودند.

اما احمدی نژاد بعد از اشاره به این مخالفتها، می‌گوید عده ای نگذاشتند این توافق اجرا شود و درسال ۹۰ فضا تند شد. ولی آیا از مهر ماه ۸۸ و اعلام مخالفتها، تا سال ۹۰ و تند شدن فضا، اتفاق دیگری نیفتاده بود؟

ماجرا از این قرار بود که با وجود این مخالفتها، احمدی نژاد در ۱۴ بهمن ماه سال ۸۸ در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که جمهری اسلامی آماده انتقال سوخت ۳ و نیم درصدی به خارج کشور برای مبادله با سوخت ۲۰ درصدی است. سخن او تاکید بر پیش نویس توافقی بود که با گروه وین انجام شده بود و بر اساس آن ايران حدود ۷۵ درصد اورانيوم با غلظت ۳.۵ درصدی خود را برای فرآوری بيشتر به روسيه ارسال می‌کرد و این اورانیوم پس از تبديل آن به ميله سوخت اتمی در فرانسه، در پايان سال ۲۰۱۰ به ايران بازگردانده می شد.

اما این موضع احمدی نژاد با مخالفت مسئولان داخلی مواجه شد چون معتقد بودند بعد از خروج اورانیوم از ایران، تضمینی برای بازگشت اورانیوم ۲۰ درصدی به کشور وجود ندارد.

ولی کار به همینجا ختم نشد و کمتر از سه ماه بعد، یعنی در ۲۷ اردیبهشت ماه ۸۹، تصاویر محمود احمدی نژاد، لولا داسیلوا و اردوغان در حالیکه دستان یکدیگر را گرفته بودند و به دوربینها لبخند می‌زدند، روی خروجی خبرگزاری ها قرار گرفت. آنها توافق کرده بودند که اورانیوم  ۳ و نیم درصد غنی شده ایران در ترکیه به امانت بماند و دربرابر آن اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده به ایران تحویل شود. اما آنچه آن روزها به عنوان توافق بزرگ هسته ای از آن یاد شد، آنقدر با توافق مد نظر گروه وین فاصله داشت که نه تنها اجرایی نشد، بلکه کمتر از یک ماه بعد، یعنی روز ۱۹ خرداد ماه سال ۸۹ ششمین قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه کشورمان، حتی بدون مخالفت چین و روسیه تصویب شد که بر اساس آن ایران نباید از هیچ فعالیت تجاری مرتبط با غنی سازی اورانیوم و دیگر مواد هسته ای یا فناوری دیگر کشورها بهره مند شود و همه کشورهای عضو سازمان ملل متحد باید از انتقال هرگونه ماشین نظامی مانند تانک و نفربر زرهی، هواپیمای جنگی، هلیکوپتر تهاجمی، توپخانه کالیبر بالا، کشتی نظامی، موشک و سیستم ها و تجهیزات مربوط به این سلاح ها به ایران جلوگیری کنند.

پس از تصویب این قطعنامه بود که مسائلی همچون «حفظ کرامت انسان‌ها، احترام به فرهنگ ملت‌ها و تامین حقوق آنها، تقویت ثبات و تحکیم صلح عادلانه، توسعه گستره مردمسالاری و پیشرفت دموکراسی، اصلاح ساختار سازمان ملل و شورای امنیت، ارتقای وزن و جایگاه موضوعات زیست‌محیطی، تعریف و تدوین عادلانه حقوق فضا، فقر‌زدایی از جهان و کاهش فاصله طبقاتی و فاصله شمال و جنوب، ظرفیت‌سازی برای ارتقای رفاه عمومی، مبارزه با اقتصاد زیر‌زمینی، مفاسد اقتصادی، جرایم مالی و جنایات سازمان‌یافته علیه امنیت اقتصادی» به عنوان بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی روی میز مذاکرات قرار گرفت و بر همین اساس دوره‌های آتی مذاکرات بین ایران و گروه ۱+۵ در ژنو و استانبول به ترتیب در آذر و بهمن ۱۳۸۹ هم با ناکامی به پایان رسید. از این رو قطع امید به نتیجه‌بخش بودن این مذاکرات، گفت‌وگوهای ایران و گروه ۱+۵ با وقفه‌ای ۱۵ ماهه در مذاکرات روبه‌رو شد.

احمدی نژاد با عبور از این دوره و مذاکرات آن، در مصاحبه اخیر خود بلافاصله پس از بیان روایت مخالفت داخلی ها با توافق مبادله سوخت که مربوط به سال ۸۸ بوده، می‌گوید پس از آن هم در سال ۹۰ فضا تند شد.

به این ترتیب و تا اینجای کار احمدی نژاد ابتدا همه تقصیرها و به قول خودش بهانه همه تحریمها را متوجه مذاکرات حسن روحانی در دوران اصلاحات می داند و البته معتقد است که لاریجانی هم در دورانی که مسئولیت مذاکرات را بر عهده داشت، با تعهدی که برخلاف نظر احمدی نژاد، داده، باعث شده تا همچنان آنها به بهانه های مربوط به سالهای ۸۰ تا ۸۲ استناد کنند.

سپس بدون اشاره به توافقی که لاریجانی در آستانه دست‌یابی به آن بود و با سخنرانی احمدی نژاد منتفی شد، اعلام می‌کند که دولتش توان توافق را داشته و به دلیل مخالفتهایی که از داخل با توافق تبادل سوخت صورت گرفته، این توافق ناکام مانده و پس از این دو روایت، ناگاه با پرش از سال ۸۹، به سال ۹۰ می‌رود و روایتی جدید از فضای سال ۹۰ ارائه می‌کند.

فضایی که در آن، غربی ها فشار تحریم‌ها را افزایش می‌دهند و بخشی از مسئولان داخلی کشور برای اثربخش شدن تحریم غربی ها، شروع به تضعیف دولت او می‌کنند. در گزارش بعدی به بررسی ادعاهای احمدی نژاد درباره سال ۹۰ می‌پردازیم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *