چرا امید هزاران انسان را نابود کردید؟

جمعیت امام علی توانسته بود امید مشارکت مدنی را در بین جوانان و دانشگاهیان ایجاد کند؛ قشر مهمی که اعتماد خود به عرصه سیاسی را از دست داده بود

طیبه سیاوشی
نماینده مردم تهران در مجلس دهم
۱۸ | اسفند | ۱۳۹۹ ۱۲۴ ۰

با کاهش نقش دولت در اقتصاد و سایر شئون اجتماعی به‌منظور تضمین آزادی‌های فردی، تضمین حقوق شهروندی و از نظر اقتصاددانان افزایش رفاه اجتماعی و کاهش تصدی‌گری قوای حاکم، سازمان‌های مردم‌نهاد وظیفه‌ی بخشی از ساختار دولت‌ها را برعهده می‌گیرند و به‌عنوان واسطه بین مردم و قوای حاکم و حتی خود جامعه ایفا می‌کند و نقشی چشم‌گیر در بسط دموکراسی و جایگزین شدن ارائه‌ی خدمات عمومی دارند. خصوصاً در کشورهایی مانند ایران که به‌شدت با کاهش خدمات عمومی و خصوصی‌سازی خدمات از سوی دولت مواجهیم، ضرورت وجود این سازمان‌ها بیش از دیگر کشورها توجیه‌پذیر است.

سازمان‌های مردم‌نهاد، عموماً غیرانتفاعی و مستقل از دولت هستند و بودجه‌ی آنان از راه کمک‌های مردمی و در مواردی نیز با کمکِ سازمان‌های دولتی، تأمین می‌شود. همچنین با تأسیس سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۵، به نقش «سازمان‌های غیردولتی» اشاره شده است و در اسناد بین‌المللی، نقش اساسی آنان در توسعه‌ی پایدار به رسمیت شناخته شده‌است.

داوطلب شدن، ویژگی مشخص سازمان‌هایی است که جامعه مدنی را تشکیل می‌دهند. عرصه‌ی مشارکت عمومی در سازمان‌های داوطلبانه قابل دست‌یابی است و بدون وجود این سازمان‌ها با مشارکت عمومی پایین مواجه خواهیم بود.

یکی از معضلاتی که گریبان سازمان‌های مردم‌نهاد را در سراسر دنیا گرفته و موجب کاهش اعتماد عمومی به آنان شده است، مسئله‌ی مالیات، رانت و حتی پول‌شویی است. از آنجا که این سازمان‌ها لزوماً مستقل از دولت نیستند، همواره شائبه‌هایی پیرامون این سازمان‌ها شکل گرفته است.

بنابراین در ایران، وجود و رشد سازمان‌هایی که کاملاً مستقل از دولت هستند مانند جمعیت امام علی، می‌توانست، وجهه و اعتماد عمومی و مشارکت اجتماعی را به نهادهای خیریه و فعالیت آن‌ها بازگرداند. چنانچه این جمعیت توانسته بود ۸ هزار نیروی تحصیل‌کرده و دانشجویان داوطلب را به این منظور ساماندهی کند. اتفاقی بی‌نظیر که حتی نهادهایی چون کمیته‌ی امداد و سایر سازمان‌های خیریه‌ی دولتی و شبه‌دولتی از انجام آن ناتوان بوده‌اند. حضور پررنگ جوانان و دانشگاهیان در جمعیت امام علی در عین پذیرش این نکته این قشر، سال‌هاست اعتماد خود را به عرصه‌ی سیاسی از دست داده و با وجود جمعیت می‌توانست امید و بارقه‌هایی از بازگشت مشارکت مدنی را در بین جوانان و دانشگاهیان ایجاد کند. کافی بود تا این جمعیت فراخوانی را در دانشگاه‌ها ایجاد کند آنگاه می‌دیدیم که چگونه خیل عظیمی از آنان فارغ از عقاید مذهبی و سیاسی وارد این عرصه شده‌اند.

نکته‌ای که نباید از آن غافل شد این است که این جمعیت، توانایی بالاقوه‌ و حتی بالفعلی برای ایجاد احساس اعتماد و مفیدبودگی در بین جوانان داشته باشند. با نبود این جمعیت و نهادهای خیریه‌ی مستقل و غیردولتی، فشار و هجمه روی نهادهای خیریه‌ی دولتی افزایش خواهد یافت.

نهادهای خیریه‌ی وابسته به دولت نباید نهادهای مستقل را رقیب خود بدانند و درصدد حذف آنان باشند. این نیروی مستقل، متخصص و زبده‌ای که پیرامون جمعیتی مانند جمعیت امام علی وجود دارد، با نبود جمعیت دچار یأس خواهد شد و از این پس، هرگونه خیریه‌ی دولتی را وسیله‌ای به عنوان تبلیغات سیاسی خصوصاً در آستانه‌ی انتخابات ۱۴۰۰ تقلی خواهد کرد.

همچنین انحلال و تحدید این سازمان‌ها، توسعه‌ی پایدار را با خطر جدی بیشتر مواجه خواهد کرد و ظرفیت داوطلب شدن به عنوان ویژگی مشخص جامعه مدنی را نادیده خواهد گرفت و کنار خواهد زد.

نظرات

نظری ثبت نشده است، اولین نفر باشید

نظر دهید
قوانین ارسال نظر
ایمیل شما منتشر نخواهد شد نظراتی که حاوی توهین باشند منتشر نخواهند شد لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید

مطالب مرتبط