ایرج پزشک‌زاد خالق «دایی جان ناپلئون» درگذشت

ایرج پزشک‌زاد نویسنده ایرانی و خالق رمان معروف «دایی جان ناپلئون» در ۹۴ سالگی درگذشت

روزآروز
۲۲ | دی | ۱۴۰۰ ۲۲۷ ۰

رسانه‌ها خبر دادند که ایرج پزشک‌زاد نویسنده ایرانی، در سن ۹۴ سالگی و در لس‌آنجلس آمریکا به علت ایست قلبی درگذشته است. او بیشتر با رمان «دایی جان ناپلئون» شناخته می‌شود؛ رمانی که سال ۱۳۴۹ نوشت و بر اساس آن سریال محبوبی با همین نام ساخته و سال‌های پیش از انقلاب از تلویزیون پخش می‌شد. با شهرت «دایی جان ناپلئون»، این رمان به ۱۱ زبان ترجمه شد.

پدر پزشک‌زاد، طبیب و مادرش فرزند یکی از اشراف دوران قاجار بود. کارش را از حوالی سال ۱۳۳۰ با نوشتن داستان کوتاه در برخی مجلات و ترجمه کتاب‌های رمان خارجی شروع کرد. رمان «دایی‌جان ناپلئون» اولین‌بار به صورت پاورقی در مجله فردوسی و در سال ۱۳۵۰ منتشر شد؛ با امضا الف. پ آشنا. از آن استقبال بسیار شد و وقتی دو سال بعد به صورت کتاب به بازار آمد، به سرعت به چاپ سوم و چهارم رسید. رمان به زبانی ساده داستانی عاشقانه را در بستر مضامینی همچون اختلاف طبقاتی و تئوری توطئه روایت می‌کند. 

گرچه شخصیت دایی‌جان ناپلئون در این داستان بدل به مهم‌ترین نماد تئوری توطئه در تاریخ ایران معاصر شده اما خود پزشک‌زاد در گفتگویی با بی.بی.سی فارسی گفته که مضمون اصلی داستان برخورد یک خانواده قدیمی «مفت‌خور» با ظهور طبقه جوان تحصیل‌کرده است؛ برخوردی توام با تحقیر. 

پزشک‌زاد که تحصیلاتش را در ایران و فرانسه پشت سر گذاشته بود، به مدت ۵ سال در دادگستری کار کرد و چون علاقه‌ای بدان نداشت، به وزارت خارجه انتقالی کرد. او پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، به فرانسه رفت و عضو یک تشکیلات اپوزیسیون به رهبری شاپور بختیار شد. او بعدها برای ادامه زندگی به ایالات متحده رفت.

در این دوران بیشتر کتاب‌های تحقیقی تاریخی نوشت از جمله دو کتاب درباره انقلاب شوروی و انقلاب فرانسه و کتابی درباره قیام ۱۵ خرداد. اما مهم‌ترین اثرش در این دوران «طنز فاخر سعدی» بود. 

او کتاب مشهور دیگری هم دارد؛ «ماشالله‌خان در بارگاه هارون‌الرشید». برخی معتقدند سریال «قهوه تلخ» به کارگردانی مهران مدیری الهام گرفته از این کتاب است. «ماشالله‌خان در بارگاه هارون‌الرشید» سال ۹۹ پس از ۴ دهه به صورت قانونی و با رعایت حقوق معنوی مولف(کپی‌رایت) نویسنده منتشر شد.

پزشکزاد هیچ‌گاه نتوانست به ایران بازگردد. خودش می‌گفت که در خارج از ایران زیاد نمی‌تواند بنویسد، می‌گفت باید در محیط باشد تا بتواند بنویسد. شاید اگر در ایران بود می‌توانست از زمانه ما چیزهای زیادی بنویسد چرا که برای چون اویی سوژه زیاد بود.

نظرات

نظری ثبت نشده است، اولین نفر باشید

نظر دهید
قوانین ارسال نظر
ایمیل شما منتشر نخواهد شد نظراتی که حاوی توهین باشند منتشر نخواهند شد لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید

مطالب مرتبط